تربچه و دوستان

۲۳۱

تربچه و دوستان

تنظیم‌کننده:پرند رشیدی

منبع:تألیفی

گروه سنی:


مهارت‌ها: و

اهداف:
دست‌ورزی، توجه به جزئیات، تقویت حواس پنجگانه، آشنایی با گیاهان

آماده‌سازی

  • برای این فعالیت نیاز به مقدار خوبی سبزی خوردن دارید. (سبزی، کاملاً پاک نشده باشد که کودکان تمام اجزای سبزی‌ها را بتوانند ببینند.) سعی کنید انواع سبزی‌ها از قبیل ریحان، تره، شاهی، ترخون، پیازچه، تربچه، جعفری، گشتیز، نعنا،‌ شِوید و … را تهیه کنید.
  • تعدادی چاقوی کم خطرِ میوه‌خوری نیاز است که بچه‌ها بتوانند پیازچه‌ها و تربچه‌ها را پاک کنند و البته ظرف‌هایی لازم است که سبزی‌های پاک شده در آن‌ها ریخته شود.
  • از قبل به زیرانداز فکر کنید. مثلاً شاید برای پارچه یا روزنامه به عنوان زیرانداز بتواند محیط خانه یا کلاس را از شلختگی و آلودگی نجات دهد.
  • تعدادی کاغذ و لوازم تحریر برای نقاشی سبزی‌ها نیاز است.

شرح فعالیت

مرحله‌ی یک

در این مرحله قرار است بچه‌ها سبزی پاک کنند! برای بچه‌ها توضیح دهید که سبزی‌های قبل از این که برای خوردن آماده شوند، باید پاک شوند و به خوبی شسته شوند. به آن‌ها نشان دهید که هر نوع سبزی چگونه پاک می‌شود. برای این کار، لازم است که بدانند کدام بخشِ هر سبزی را بگیرند که لِه، پاره یا خراب نشود. همچنین نشان دهید که تربچه و پیازچه را چگونه با چاقو پاک می‌کنند.

خوب است در حین پاک کردنِ سبزی‌ها، توجه کودکان را به ریشه، ساقه، برگ‌، رنگ، شکل و بافت هر سبزی جلب کنید. شاید بهتر باشد، قبل از آن که شما این بخش‌ها را به آن‌ها معرفی کنید، به صورتِ سؤال از خودشان بپرسید. مثلاً:

تربچه و دوستان
  • به نظر تو ریشه کجای این سبزی‌ست؟
  • ساقه‌ی این سبزی‌ها کجاست؟
  • برگ‌های این سبزی‌ها با هم چه فرق‌هایی دارند؟
  • می‌توانی سبزی‌ها را از پررنگ به کم‌رنگ مرتب کنی؟
  • برگ کدام سبزی‌ها محکم‌تر و ضخیم‌تر است و برگ کدام سبزی‌ها نازک‌تر و ظریف‌تر است؟
  • و …

مرحله‌ی دو

اگر فضا و امکانات‌ اجازه می‌دهد، فرصت دهید که کودکان شستن سبزی را تجربه کنند. در غیر این صورت، خودتان سبزی‌ها را بشویید و مقداری آب آن‌ را بگیرید که آماده‌ی نوشِ جان کردن شود.

مرحله‌ی سه

حالا به کودکان یک کاغذ سفید و تعدادی مداد رنگی بدهید. سپس از تک‌تکِ انواعِ سبزی‌ها روی سینی یا کاغذ سفید، برای فرد یا گروه کوچکی از کودکان، بچینید و از آن‌ها بخواهید که ابتدا با دقت سبزی‌ها را مشاهده کنند، اگر لازم است آن‌ها را لمس کنند و بعد تلاش کنند آن‌ها را عیناً روی کاغذ خود نقاشی کنند.

مرحله‌ی چهار

اگر در مهد کودک یا مدرسه امکان خوردن سبزی‌ها وجود دارد، دو سؤال زیر را از کودکان بپرسید. اگر هم قرار است که سبزی‌ها را خانه ببرند و بخوردند، این دو سؤال را به عنوانِ تکلیفِ خانه به آن‌ها دهید:

  • با یک دست بینی‌ات را محکم بگیر و بعد یک سبزی را بخور. آیا طعم آن سبزی را متوجه می‌شوی؟
  • طعم کدام سبزی را دوست داری؟ کدام سبزی طعم تیزتری دارد و دهانت را می‌سوزاند؟

نمونه‌هایی از کارهای بچه‌ها

تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
تربچه و دوستان
  • اگر کودکان در مدرسه یا مهدکودک ناهار می‌خورند، سبزی‌ها را پس از شست‌وشو می‌توان برای خوردن، کنار ناهارشان گذاشت. اگر هم ناهار را در خانه می‌خوردند، می‌شود به هر کس مقداری سبزی پاک شده داد تا به خانه ببرد، بشوید و همراه با غذای خود بخورد. این که کودک بتواند سبزی‌ای که خودش پاک کرده را بخورد، احتمالاً در او حسِ خوشایندی ایجاد می‌کند.
  • اگر مهدکودک یا مدرسه دارای فضا و امکانات مناسبی است، می‌توانید به جای سبزی خوردن، سبزی آش به کودکان بدهید که پاک کنند و با کمک شما بشویند و خُرد کنند و همه با هم، در مهد یا مدرسه آش درست کنید. برای این کار می‌توانید از تعدادی از والدین هم کمک بگیرید.
  • در مرحله‌ی یک، اگر کودکان کار با چاقو را بلد نیستند، نحوه‌ی درستِ دست گرفتنِ آن و مراقبت از انگشتان را به آن‌ها یاد دهید.
  • در خلال این فعالیت، خوب است که کودکان با اسم سبزی‌ها آشنا شوند ولی لازم نیست که از آن‌ها بخواهید اسمِ سبزی‌ها را حفظ کنند. اصراری برای این کار نداشته باشید.
  • خوب است مراقب آن چه به کودکان می‌گویید، باشید. به طور مثال، در هنگام پاک کردن سبزی‌ها، بهتر است به جای آن که بگویید سبزی‌ها «کثیف» هستند، بگویید «خاکی» یا «گِلی» هستند. نوع استفاده‌ی واژگانی ما روی کودکان خردسال بسیار تأثیرگذار است. لازم نیست، کودکان را دچار وسواس کنید یا از لمسِ چیزهای این چنینی دور کنید. کافی است در این مواقع به آن‌ها بگویید، «مراقب باشید که دست‌هایتان را به صورتِ خود نزنید».
  • در مرحله‌ی سه، خوب است که کودکان را به جزییات سبزی‌ها مانند گردی و درازی برگ‌ها، تیرگی و روشنی رنگ هر کدام و خطوط روی برگ‌ها توجه دهید.
  • در بخش‌های مختلفی از این فعالیت، می‌توانید کودکان را متوجه موضوعِ «همکاری» کنید. مثلاً با همکاری و کمک هم سبزی‌ها را پاک می‌کنیم، می‌شوییم و آشغال‌ها را جمع می‌کنیم.
  • این سوال جای فکر دارد که چه‌قدر «توجه به جزییات» اهمیت دارد؟ باعث ایجاد دقتِ بیشتر در ما می‌شود یا این که ما را دچار وسواس می‌کند؟ نقطه‌ی تعادل در این موضوع کجاست؟ چه‌قدر لازم است که در این حوزه با کودکان کار کنیم؟
  • خوب است علاوه بر ظاهرِ سبزی‌ها، در موردِ بوی‌ سبزی‌ها با کودکان گپ بزنید. در گفت‌وگو می‌توانید از واژه‌هایی چون، تند،‌ تیز، خوش عطر و مُعطر استفاده کنید. کودکان را متوجه بوی سبزی‌ها بکنید و از آن‌ها بپرسید:
    • بوی کدام سبزی‌ها را دوست داری؟
    • بوی کدام سبزی‌ها شبیه به هم است؟
    • به نظر تو، بوی کدام سبزی از بقیه «تیزتر» است؟
    • سبزی‌ای هست که وقتی آن را بو می‌کنی، یاد غذایی بیفتی؟ چه غذایی؟
  • خوب است از کودکان بپرسید، فکر می‌کنی سبزی‌ها از کدام سَر (طرف، جهت) درون خاک هستند؟
  • برای کودکانی که مشکلات تمرکزی و بی‌قراری دارند، خرد کردنِ فعالیت به قسمت‌های کوچک‌تر می‌تواند سودمند باشد. مثلاً سؤالات مرحله‌ی یک را می‌توانید هر بار برای دو مدل سبزی و نه بیشتر، بپرسید. محدود کردنِ فعالیت به کودک کمک می‌کند که روی آن‌ بهتر تمرکز کند. در مرحله‌ی سه، نیز می‌توانید سبزی‌ها را تک‌تک بیاورید و جلوی کودک بگذارید تا ببیند و لمس کند و بعد کاغذ کوچکی به او دهید تا سبزی موردِ نظر را روی آن بکشد. خوب است هنگام کشیدن هر سبزی، به کودک کمک کنید تا جزییات آن سبزی را ببیند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *